Türkiye başbakan’ı Tayyip Erdoğan; ABD devlet başkanı Barack Obama ile yaptığı görüşmeden sonra, “Model Ortaklık” kavramı’nın içeriğini açıkladı. Nitelikli Sanayi Bölgeleri ‘Model Ortak’lığın en önemli unsurudur ve Tayyip Erdoğan’ın açıklamasına göre model, faaliyete geçiyor. Modelin uygulanması için, Türk tarafından iki, ABD tarafından iki bakan görevlendirilmiş.

Nitelikli Sanayi Bölgeleri hikayesi oldukça uzundur. Mesut Yılmaz Türk başbakan’ı iken Türkiye’de Nitelikli Sanayi Bölgeleri’nin (Qualifying Industrial Zones-QIZ) kurulması kararlaştırılmıştı. Ama faaliyete geçemiyordu.

Çünkü bu bölgelerin nerede kurulacağı üzerine anlaşma sağlanamıyordu. Daha doğrusu Türk tarafı, isteksiz bir şekilde evet demişti, ama hep işi yokuşa sürüyor ve engellemeye çalışıyordu.

ABD bu bölgelerin Kürdistan’da (Diyarbekir, Wan, Hekari, Şirnex, Batman wb. Kürdistan şehirlerinde) kurmak istiyordu. Türk tarafı da Batı şehirlerinde (İzmir, İstanbul vb.) şehirlerde kurmak istiyordu.

Türk tarafı ABD’li yetkilileri ikna etmeye çalıştı ama başaramadı ve en son Bülent Ecevit başbakan iken (2002) kabul etti ve uygulanma aşamasına geçilecekti. ABD heyeti Wan’a gitmişti. Heyet oradan Hakkari ve Şırnak’a gidecekti ve Şırnak’ta ortak bir basın toplantısı ile duyurulacaktı. Ama Türk tarafı çamura yattı ve ABD heyeti, Şırna’ka gitmeden dönmek zorunda kaldı.

Tayyip Erdoğan Başbakan olduktan sonra, ABD’ye projen’in uygulanmasını teklif etti ama artık ABD sözlerine güvenmiyordu. Tezkere’nin çıkmaması ABD-Türk ilşikilerini bitirmişti ve proje de uzun bir kış uykusuna yatmıştı.

Nitelikli Sanayi Bölgeleri nedir?

Nitelikli Sanayi Bölgeleri; ABD’ye yüksek teknoloji ürünlerini gümrüksüz ihraç edebilme olanağıdır. Fakat sadece mal ihracı ile sınırlı değil. ABD teknik ve finans alanında da yardımcı oluyor. Daha doğrusu ABD tekniğinin de aktarılmasıdır.

Biliyorum bazıları, hemen emperyalizm ve sömürüden söz edecek, bağımlılıktan söz edecek. Varsın etsinler. Almanya, İngiltere, Fransa bu tür bir olanaktan yararlanmak için neler neler yapmaz ki. Ürün pazara çıkmadan %30 kar ile çıkıyor. Çünkü ABD alacağı %30 gümrüğü almıyor. Hem dünyanın en büyük pazarı—ABD pazarı— ürüne açılmış oluyor.

Şimdiye kadar bu olanak’tan yararlanan İsrail olmuştur. Ürdün ve Mısır da yararlanmış ama İsrail’in yararlandığı türden değil ve Kürdistan’da kurulması düşünbülen türden değil.

Nitelikli Sanayi Bölgeleri’nin ekonomiden öteye de önemi var.

1-İstikrarlı olmayan bölgelere kurulmaz
2-Beraberinde istikrarı getirir
3-Bölge’nin önemini gösteren önemli bir indikatordür
4-ABD ile üst bir ilişki’nin ifadesidir

O zaman Nitelikli Sanayi Bölgeleri kurulacaksa—Resmi bir açıklama olmamasına rağmen, ben bu bölgelerin Klürdistan’da kurulacağını varsayıyorum—bölgeyi istikrarsızlaştıran yaban otlarının da temizlenmesini gerektiriyor.

Daha açık yazayım. Eğer Kürdistan’da Nitelikli Sanayi Bölgeleri kurulacaksa, Ergenekon-apocu belasına da bir çare bulunmuş olacaktır.

Acaba Deniz Baykal ve Devlet Bahçeli’nin ittiraz ettikleri nokta Nitelikli Sanayi Bölgeleri değil mi?

Sadece "geçerken" sordum.

Kürdistan için proje'nin hayati önemi vardır

Türk devleti kurulduktan sonra, entegre edemediği Kürdistan ekonomisini tahrip etmeği hedef seçmiştir. Kürdistan ekonomisi bilinen son 2 bin yılda, bağımsız bir ekonomi olmuştur. Kürdistan ekonomik olarak kendisine yetmiş ve komşu halklara da export yapabilen bir özelliğe sahip olmuştur. Sadece tarım ve hayvancılık ürünleri değil, zaman’ın sanaat ve teknik araçlarının üretiminde de dünya’nın en gelişmiş bölgesi veya bölgelerinden biri olmuştur Kürdistan. Bilim ve tekniğin merkezi olmuştur Kürdistan.

Türk devleti 1960 sonrasında Batı’nın yardımı ile Kürdistan ekonomisini, ekonomik olmayan, askeri yöntemler ile tahrip etmiştir.

Şimdi ABD; Ortadoğu’nun Saklı Elması, Kürdistan, ekonomisinin tekrar kurulması için çaba sarfediyor.

Kürdistan’sız Ortadoğu bir hiç olmuştur. Kürdistan’ın canlanması; Ortadoğu, Kafkas’lar ve Kuzey Afrika’nın yeniden dirilişidir.

Aralık 2009

Mewla Benavî